Σημαντικό βήμα για όποιον και όποια καλλιεργεί ένα κομμάτι γης: η γνωριμία με το έδαφος και η αξιολόγηση του.
Με μια απλή μέθοδο μπορεί ο καθένας να μάθει περισσότερα για το έδαφος για το οποίο ενδιαφέρεται - βγάζοντας με το φτυάρι τουλάχιστον 30 εκατοστά χώματος (ένα ενιαίο κομμάτι) στη καλύτερη περίπτωση μαζί με το φυτό από το οποίο καλύπτεται.
Ήδη η πρώτη ματιά και η μυρωδιά μπορούν να δώσουν σημαντικές πληροφορίες για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το έδαφος. Ένα υγιές έδαφος μυρίζει ωραία, θυμίζοντας τη μυρωδιά του χώματος στο δάσος, και όχι απωθητικά. Αν αντιθέτως διασκορπίζει μια οσμή μούχλας τότε κάτι δεν πάει καλά. (Η οργανική ύλη μάλλον δεν μπορεί να διασπαστεί σωστά από τους μικροοργανισμούς του εδάφους – έλλειψη οξυγόνου;)
Από το χρώμα μπορεί κανείς να πάρει πληροφορίες και για τη σύσταση του. Βλέπουμε ένα σκούρο καφέ μέχρι και μαύρο χώμα τότε το έδαφος είναι πλούσιο σε οργανική ύλη, καθώς τα συστατικά του χούμου έχουν μαύρο χρώμα. Αντιθέτως ένα κοκκινωπό χρώμα δείχνει έλλειψη οργανικής ύλης και την αύξηση της περιεκτικότητας σε σίδηρο. Χειρότερα ακόμη είναι το γκρίζο χρώμα, το οποίο συναντάται συνήθως σε πιο μεγάλα βάθη. Το γκρίζο χρώμα δείχνει ότι δεν υπάρχει αρκετό οξυγόνο για την οξείδωση του σιδήρου. Ειδικά δε εδάφη με υψηλή τη στάθμη του νερού παρατηρείται η αναγωγή του σιδήρου (δηλαδή η αφαίρεση οξυγόνου από μια ένωση) και το προκαλούμενο γκρίζο χώμα. Αλλά και σε πολύ συμπιεσμένα εδάφη μπορεί να παρατηρηθεί κάτι τέτοιο.
Τι εντύπωση μας δίνει το κομμάτι συνολικά; Βλέπουμε οι ρίζες να έχουν ριζώσει κάθετα μέχρι και στα πιο βαθιά σημεία ή να απλώνονται περισσότερο επιφανειακά; Υπάρχουν μπόλικες τρύπες και <<διάδρομοι>> που διαπερνούν το έδαφος ή πρόκειται για ένα συμπιεσμένο κομμάτι χώματος χωρίς καλή αγωγιμότητα;
Αξίζει και μια δεύτερη ματιά: Σπάζουμε το κομμάτι σε όλο και μικρότερα κομμάτια και παρατηρούμε τις επιφάνειες κοπής. Έχουν <<κοφτερή>> και γυαλιστερή όψη (κάτι που μας φανερώνει την υψηλή περιεκτικότητα του εδάφους σε άργιλο); Τι σχήμα έχουν τα δημιουργημένα κομμάτια; Μοιάζουνε με πολύγωνα; Ή ακόμα χειρότερα βλέπουμε το έδαφος να σχηματίζει πεπιεσμένες πλάκες; Ειδικά σε αργιλώδη εδάφη παρατηρούνται τέτοιου είδους φαινόμενα. Υπάρχουν προβλήματα αγωγιμότητας του αέρα και του νερού και η αναγκαία δραστηριότητα των οργανισμών του εδάφους είναι περιορισμένη. Ειδικά στη δεύτερη περίπτωση, η οποία προκαλείται κυρίως λόγω υπερβολικής πίεσης (βαριά μηχανήματα), οι ρίζες και οι οργανισμοί του εδάφους δεν μπορούν να αναπτυχθούν κατάλληλα. Λείπουν οι <<ενδοσυβαδικοί χώροι>>.
Σε αμμώδη αντιθέτως εδάφη λείπει η συνεκτικότητα (πλαστικότητα). Η εξέταση ενός ενιαίου κομματιού εδάφους είναι δύσκολη καθώς κατά το σπάσιμο οι χαλαροί κόκκοι της άμμου διασκορπίζονται εύκολα. Εδώ συναντάται το πρόβλημα της απώλειας νερού και θρεπτικών ουσιών κάτι που καθιστά την ανάπτυξη των φυτών επίσης δύσκολη.
Με την παρατήρηση του εδάφους οδηγούμαστε στην ερώτηση:
τι μπορεί να οδηγήσει σε μια <<άρρωστη>> δομή του εδάφους;
Με την εντατικοποίηση της γεωργίας και την νοοτροπία του βραχυπρόθεσμου κέρδους υιοθετήθηκαν πρακτικές μη βιώσιμες και καταστροφικές για την υγεία του εδάφους.
Χαρακτηριστικό στοιχείο της εντατικής γεωργίας είναι οι μονοκαλλιέργειες φυτών που αποδίδουν μεγάλο κέρδος, όπως το καλαμπόκι, το βαμβάκι και τα ζαχαρότευτλα.
Είναι φυτά που απαιτούν πολλά θρεπτικά στοιχεία για να αναπτυχθούν και <<αδειάζουν>> το έδαφος ειδικά αν καλλιεργούνται χωρίς εναλλαγή. Έτσι γίνεται απαραίτητη η χρήση λιπασμάτων σε ανόργανη μορφή κρατώντας τις σοδειές σε ψηλά επίπεδα παραβλέποντας όμως ότι καιρό με το καιρό το έδαφος λεηλατείται. Παράλληλα αυξάνεται και η χρήση φυτοφαρμάκων για την αντιμετώπιση ασθενειών τα οποία βλάπτουν όμως την όλη βιολογική ισορροπία του εδάφους καθιστώντας το ακόμα πιο ευάλωτο.
Φυτά όπως το καλαμπόκι που δεν μπορούν να καλύψουν γρήγορα το έδαφος (αργή ανάπτυξη στο νεανικό στάδιο) φέρνουν επίσης το πρόβλημα ότι το ασκέπαστο και στα καιρικά φαινόμενα εκτεθειμένο έδαφος γρήγορα διαβρώνεται. Η ηλιακή ακτινοβολία (ακτινοβολία UV) βλάπτει τους μικροοργανισμούς στα πρώτα στρώματα του εδάφους και προκαλεί παράλληλα την αποξήρανσή του. Η καθυστερημένη κάλυψη του εδάφους ωφελεί παράλληλα την άγρια βλάστηση και καθιστά απαραίτητο το σκάλισμα, κάτι που χειροτερεύει παραπάνω τη δομή του εδάφους. Κομματιάζεται η δομή του και παράλληλα εισέρχεται πολύ οξυγόνο στο έδαφος κάτι που προωθεί τη γρήγορη αποσύνθεση των οργανικών στοιχείων. Χωρίς επαρκή βλάστηση όμως τα κερδισμένα θρεπτικά στοιχεία αφήνονται να χαθούν.
Έτσι χάνεται και ικανότητά του να απορροφήσει τυχόν βροχόνερο. Η στεγνή του επιφάνεια αντιδρά υδροφοβικά και δεν αφήνει το νερό να περάσει. Αντιθέτως το νερό παίρνει μαζί του εδαφικά συστατικά – η δομή του καταστρέφεται ακόμα περισσότερο. Έδαφος όμως καλυμμένο από βλάστηση παρουσιάζει μεγαλύτερη σε βαθμό διηθητικότητα.
Στο παραπάνω αυτό πρόβλημα συντελεί επίσης το ότι πολλά καλλιεργούμενα φυτά όπως για παράδειγμα τα δημητριακά στα οποία ανήκει και το καλαμπόκι δεν αναπτύσσουν ριζώματα τα οποία θα μπορούσαν να αποτρέψουν τέτοιου είδους φαινόμενα.
Η δομή του εδάφους καταστρέφεται και κατευθείαν μέσω της ανθρώπινης δράσης. Καθώς η καλλιέργειες εντατικοποιούνται συνεχώς μεγαλώνουν οι εκτάσεις και αυξάνεται η χρήση βαριών μηχανημάτων για τις διάφορες γεωργικές δουλειές. Η συνεχής τους χρήση όμως προκαλεί μεγάλα προβλήματα. Παρατηρείται για παράδειγμα ότι στα σημεία όπου κινούνται τα μηχανήματα δημιουργούνται συμπιέσεις ειδικά αν το έδαφος είναι ακόμα νωπό. Άλλη αρνητική επίπτωση είναι και οι συμπιέσεις που προκαλούνται σε βαθύτερα επίπεδα, εκεί που γίνεται το όργωμα.
http://www.bodenwelten.de/content/animation-eine-pflugsohle-entsteht
Στη παραπάνω ιστοσελίδα βρήκα ένα βιντεάκι το όποιο δείχνει το πώς δημιουργούνται συμπιέσεις μέσω του οργώματος και ποιές είναι οι επιπτώσεις. Είναι στα γερμανικά αλλά και μόνο η εικόνα μπορεί και περιγράφει καλά το πρόβλημα.
Επίσης παίζει ρόλο η κλήση του χωραφιού. Σε χωράφια όπου υπάρχει κλήση του εδάφους η καλλιέργειά του παράλληλα προς τη κλήση του είναι ένα συχνά παρατηρημένο λάθος. Έτσι αυξάνεται η διασπορά των στοιχείων του εδάφους προς σημεία πιο χαμηλά. Εδώ πρέπει το φύτεμα να γίνεται κάθετα προς τη κλήση του εδάφους.
Ας ξαναγυρίσω στο θέμα της λίπανσης. Ναι μεν είναι σημαντική η διατήρηση της περιεκτικότητάς του εδάφους σε θρεπτικά στοιχεία, καθώς με κάθε σοδειά μειώνεται – η γεωργική πρακτική όμως και εδώ κάνει πολλά λάθη. Η χρήση ορυκτών λιπασμάτων καταρχήν δεν συντελεί στην αύξηση των θρεπτικών στοιχείων στο έδαφος. Καθώς διαλύονται εύκολα στο νερό οι ρίζες τα αφομοιώνουν κατευθείαν. Εξετάσεις δείχνουν όμως ότι οι ρίζες σε εδάφη λιπασμένα με φώσφορο για παράδειγμα συνεργάζονται λιγότερο με μύκητες αφού η συνεργασία πια δεν τις ωφελεί ιδιαίτερα. Έτσι όμως χάνουν την ικανότητά τους να εκμεταλλεύονται έξυπνα το έδαφος και σε περιόδους ξηρασίας και έλλειψης λιπάσματος παρουσιάζονται προβλήματα. Με τη χρήση ορυκτών λιπασμάτων λοιπόν επηρεάζουμε αρνητικά το soil food web, κάτι που όπως ξέρουμε χειροτερεύει την υγεία και τη δομή του εδάφους. Πέρα από το γεγονός ότι με τις πολλές φορές υπερβολικές δόσεις των λιπασμάτων και τη λάθος στιγμή της λίπανσης τα φυτά δεν απορροφούν τα θρεπτικά στοιχεία καθώς δεν τα χρειάζονται και έτσι χάνονται στα υπόγεια ύδατα επιβαρύνοντάς τα.
Καλύτερα να λιπαίνεται το έδαφος με οργανικά λιπάσματα όπως το σωστά παραγμένο κόμποστ. Δυστυχώς η οργανική λίπανση περιορίζεται συχνά στη χρήση μόνο ζωικών περιττωμάτων. Ειδικά σε περιοχές με μεγάλες κτηνοτροφικές μονάδες παρατηρούνται υπερβολικές δόσεις υγρής και στερεής κοπριάς ακόμα και σε περιόδους που η ζωή στο έδαφος δεν είναι σε θέση να τα χρησιμοποιήσει. (θερμοκρασίες εδάφους κάτω των 4 βαθμών κελσίου). ..
Εδώ παρουσιάζεται όχι μόνο το πρόβλημα της επιβάρυνσης των υπόγειων υδάτων με άζωτο άλλα και η ρύπανση της ατμόσφαιρας καθώς εξατμίζονται αμμωνία και υποξείδια του αζώτου. Βρέθηκε επίσης το ότι μέσω των ζωικών περιττωμάτων μεταφέρονται και υπολείμματα φαρμάκων, τα οποία χρησιμοποιούνται στην κτηνοτροφία, στα υπόγεια ύδατα. Ήδη παρατηρούνται αυξημένες ποσότητες αντιβιοτικών στο πόσιμο νερό.
Περισσότερες και πιο λεπτομερείς πληροφορίες: http://www.prosodol.gr/sites/prosodol.gr/files/Desertification,%20EAP2.pdf
Στο παρακάτω βίντεο παρουσιάζεται ένα εύκολο πείραμα που δείχνει την διαφορά μεταξύ ενός εδάφους το οποίο δεν έχει υποστεί καλλιέργεια μέσω μηχανημάτων και ενός καλλιεργημένου εδάφους:
https://youtu.be/q1aR5OLgcc0
Το καλλιεργημένο κομμάτι εδάφους διαλύεται μέσα σε δευτερόλεπτα στο νερό (αριστερό δοχείο). Δεν υπάρχει κάτι που να το συγκρατήσει ενώ το μη καλλιεργημένο έδαφος μπορεί και αντιστέκεται στην διάλυση.
Μαριλένα Ράινχαρτ-Κολέμπα,
φοιτήτρια οικολογικής γεωπονίας
Με μια απλή μέθοδο μπορεί ο καθένας να μάθει περισσότερα για το έδαφος για το οποίο ενδιαφέρεται - βγάζοντας με το φτυάρι τουλάχιστον 30 εκατοστά χώματος (ένα ενιαίο κομμάτι) στη καλύτερη περίπτωση μαζί με το φυτό από το οποίο καλύπτεται.
Ήδη η πρώτη ματιά και η μυρωδιά μπορούν να δώσουν σημαντικές πληροφορίες για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το έδαφος. Ένα υγιές έδαφος μυρίζει ωραία, θυμίζοντας τη μυρωδιά του χώματος στο δάσος, και όχι απωθητικά. Αν αντιθέτως διασκορπίζει μια οσμή μούχλας τότε κάτι δεν πάει καλά. (Η οργανική ύλη μάλλον δεν μπορεί να διασπαστεί σωστά από τους μικροοργανισμούς του εδάφους – έλλειψη οξυγόνου;)
Από το χρώμα μπορεί κανείς να πάρει πληροφορίες και για τη σύσταση του. Βλέπουμε ένα σκούρο καφέ μέχρι και μαύρο χώμα τότε το έδαφος είναι πλούσιο σε οργανική ύλη, καθώς τα συστατικά του χούμου έχουν μαύρο χρώμα. Αντιθέτως ένα κοκκινωπό χρώμα δείχνει έλλειψη οργανικής ύλης και την αύξηση της περιεκτικότητας σε σίδηρο. Χειρότερα ακόμη είναι το γκρίζο χρώμα, το οποίο συναντάται συνήθως σε πιο μεγάλα βάθη. Το γκρίζο χρώμα δείχνει ότι δεν υπάρχει αρκετό οξυγόνο για την οξείδωση του σιδήρου. Ειδικά δε εδάφη με υψηλή τη στάθμη του νερού παρατηρείται η αναγωγή του σιδήρου (δηλαδή η αφαίρεση οξυγόνου από μια ένωση) και το προκαλούμενο γκρίζο χώμα. Αλλά και σε πολύ συμπιεσμένα εδάφη μπορεί να παρατηρηθεί κάτι τέτοιο.
Τι εντύπωση μας δίνει το κομμάτι συνολικά; Βλέπουμε οι ρίζες να έχουν ριζώσει κάθετα μέχρι και στα πιο βαθιά σημεία ή να απλώνονται περισσότερο επιφανειακά; Υπάρχουν μπόλικες τρύπες και <<διάδρομοι>> που διαπερνούν το έδαφος ή πρόκειται για ένα συμπιεσμένο κομμάτι χώματος χωρίς καλή αγωγιμότητα;
Αξίζει και μια δεύτερη ματιά: Σπάζουμε το κομμάτι σε όλο και μικρότερα κομμάτια και παρατηρούμε τις επιφάνειες κοπής. Έχουν <<κοφτερή>> και γυαλιστερή όψη (κάτι που μας φανερώνει την υψηλή περιεκτικότητα του εδάφους σε άργιλο); Τι σχήμα έχουν τα δημιουργημένα κομμάτια; Μοιάζουνε με πολύγωνα; Ή ακόμα χειρότερα βλέπουμε το έδαφος να σχηματίζει πεπιεσμένες πλάκες; Ειδικά σε αργιλώδη εδάφη παρατηρούνται τέτοιου είδους φαινόμενα. Υπάρχουν προβλήματα αγωγιμότητας του αέρα και του νερού και η αναγκαία δραστηριότητα των οργανισμών του εδάφους είναι περιορισμένη. Ειδικά στη δεύτερη περίπτωση, η οποία προκαλείται κυρίως λόγω υπερβολικής πίεσης (βαριά μηχανήματα), οι ρίζες και οι οργανισμοί του εδάφους δεν μπορούν να αναπτυχθούν κατάλληλα. Λείπουν οι <<ενδοσυβαδικοί χώροι>>.
Σε αμμώδη αντιθέτως εδάφη λείπει η συνεκτικότητα (πλαστικότητα). Η εξέταση ενός ενιαίου κομματιού εδάφους είναι δύσκολη καθώς κατά το σπάσιμο οι χαλαροί κόκκοι της άμμου διασκορπίζονται εύκολα. Εδώ συναντάται το πρόβλημα της απώλειας νερού και θρεπτικών ουσιών κάτι που καθιστά την ανάπτυξη των φυτών επίσης δύσκολη.
Με την παρατήρηση του εδάφους οδηγούμαστε στην ερώτηση:
τι μπορεί να οδηγήσει σε μια <<άρρωστη>> δομή του εδάφους;
Με την εντατικοποίηση της γεωργίας και την νοοτροπία του βραχυπρόθεσμου κέρδους υιοθετήθηκαν πρακτικές μη βιώσιμες και καταστροφικές για την υγεία του εδάφους.
Χαρακτηριστικό στοιχείο της εντατικής γεωργίας είναι οι μονοκαλλιέργειες φυτών που αποδίδουν μεγάλο κέρδος, όπως το καλαμπόκι, το βαμβάκι και τα ζαχαρότευτλα.
Είναι φυτά που απαιτούν πολλά θρεπτικά στοιχεία για να αναπτυχθούν και <<αδειάζουν>> το έδαφος ειδικά αν καλλιεργούνται χωρίς εναλλαγή. Έτσι γίνεται απαραίτητη η χρήση λιπασμάτων σε ανόργανη μορφή κρατώντας τις σοδειές σε ψηλά επίπεδα παραβλέποντας όμως ότι καιρό με το καιρό το έδαφος λεηλατείται. Παράλληλα αυξάνεται και η χρήση φυτοφαρμάκων για την αντιμετώπιση ασθενειών τα οποία βλάπτουν όμως την όλη βιολογική ισορροπία του εδάφους καθιστώντας το ακόμα πιο ευάλωτο.
Φυτά όπως το καλαμπόκι που δεν μπορούν να καλύψουν γρήγορα το έδαφος (αργή ανάπτυξη στο νεανικό στάδιο) φέρνουν επίσης το πρόβλημα ότι το ασκέπαστο και στα καιρικά φαινόμενα εκτεθειμένο έδαφος γρήγορα διαβρώνεται. Η ηλιακή ακτινοβολία (ακτινοβολία UV) βλάπτει τους μικροοργανισμούς στα πρώτα στρώματα του εδάφους και προκαλεί παράλληλα την αποξήρανσή του. Η καθυστερημένη κάλυψη του εδάφους ωφελεί παράλληλα την άγρια βλάστηση και καθιστά απαραίτητο το σκάλισμα, κάτι που χειροτερεύει παραπάνω τη δομή του εδάφους. Κομματιάζεται η δομή του και παράλληλα εισέρχεται πολύ οξυγόνο στο έδαφος κάτι που προωθεί τη γρήγορη αποσύνθεση των οργανικών στοιχείων. Χωρίς επαρκή βλάστηση όμως τα κερδισμένα θρεπτικά στοιχεία αφήνονται να χαθούν.
Έτσι χάνεται και ικανότητά του να απορροφήσει τυχόν βροχόνερο. Η στεγνή του επιφάνεια αντιδρά υδροφοβικά και δεν αφήνει το νερό να περάσει. Αντιθέτως το νερό παίρνει μαζί του εδαφικά συστατικά – η δομή του καταστρέφεται ακόμα περισσότερο. Έδαφος όμως καλυμμένο από βλάστηση παρουσιάζει μεγαλύτερη σε βαθμό διηθητικότητα.
Στο παραπάνω αυτό πρόβλημα συντελεί επίσης το ότι πολλά καλλιεργούμενα φυτά όπως για παράδειγμα τα δημητριακά στα οποία ανήκει και το καλαμπόκι δεν αναπτύσσουν ριζώματα τα οποία θα μπορούσαν να αποτρέψουν τέτοιου είδους φαινόμενα.
Η δομή του εδάφους καταστρέφεται και κατευθείαν μέσω της ανθρώπινης δράσης. Καθώς η καλλιέργειες εντατικοποιούνται συνεχώς μεγαλώνουν οι εκτάσεις και αυξάνεται η χρήση βαριών μηχανημάτων για τις διάφορες γεωργικές δουλειές. Η συνεχής τους χρήση όμως προκαλεί μεγάλα προβλήματα. Παρατηρείται για παράδειγμα ότι στα σημεία όπου κινούνται τα μηχανήματα δημιουργούνται συμπιέσεις ειδικά αν το έδαφος είναι ακόμα νωπό. Άλλη αρνητική επίπτωση είναι και οι συμπιέσεις που προκαλούνται σε βαθύτερα επίπεδα, εκεί που γίνεται το όργωμα.
http://www.bodenwelten.de/content/animation-eine-pflugsohle-entsteht
Στη παραπάνω ιστοσελίδα βρήκα ένα βιντεάκι το όποιο δείχνει το πώς δημιουργούνται συμπιέσεις μέσω του οργώματος και ποιές είναι οι επιπτώσεις. Είναι στα γερμανικά αλλά και μόνο η εικόνα μπορεί και περιγράφει καλά το πρόβλημα.
Επίσης παίζει ρόλο η κλήση του χωραφιού. Σε χωράφια όπου υπάρχει κλήση του εδάφους η καλλιέργειά του παράλληλα προς τη κλήση του είναι ένα συχνά παρατηρημένο λάθος. Έτσι αυξάνεται η διασπορά των στοιχείων του εδάφους προς σημεία πιο χαμηλά. Εδώ πρέπει το φύτεμα να γίνεται κάθετα προς τη κλήση του εδάφους.
Ας ξαναγυρίσω στο θέμα της λίπανσης. Ναι μεν είναι σημαντική η διατήρηση της περιεκτικότητάς του εδάφους σε θρεπτικά στοιχεία, καθώς με κάθε σοδειά μειώνεται – η γεωργική πρακτική όμως και εδώ κάνει πολλά λάθη. Η χρήση ορυκτών λιπασμάτων καταρχήν δεν συντελεί στην αύξηση των θρεπτικών στοιχείων στο έδαφος. Καθώς διαλύονται εύκολα στο νερό οι ρίζες τα αφομοιώνουν κατευθείαν. Εξετάσεις δείχνουν όμως ότι οι ρίζες σε εδάφη λιπασμένα με φώσφορο για παράδειγμα συνεργάζονται λιγότερο με μύκητες αφού η συνεργασία πια δεν τις ωφελεί ιδιαίτερα. Έτσι όμως χάνουν την ικανότητά τους να εκμεταλλεύονται έξυπνα το έδαφος και σε περιόδους ξηρασίας και έλλειψης λιπάσματος παρουσιάζονται προβλήματα. Με τη χρήση ορυκτών λιπασμάτων λοιπόν επηρεάζουμε αρνητικά το soil food web, κάτι που όπως ξέρουμε χειροτερεύει την υγεία και τη δομή του εδάφους. Πέρα από το γεγονός ότι με τις πολλές φορές υπερβολικές δόσεις των λιπασμάτων και τη λάθος στιγμή της λίπανσης τα φυτά δεν απορροφούν τα θρεπτικά στοιχεία καθώς δεν τα χρειάζονται και έτσι χάνονται στα υπόγεια ύδατα επιβαρύνοντάς τα.
Καλύτερα να λιπαίνεται το έδαφος με οργανικά λιπάσματα όπως το σωστά παραγμένο κόμποστ. Δυστυχώς η οργανική λίπανση περιορίζεται συχνά στη χρήση μόνο ζωικών περιττωμάτων. Ειδικά σε περιοχές με μεγάλες κτηνοτροφικές μονάδες παρατηρούνται υπερβολικές δόσεις υγρής και στερεής κοπριάς ακόμα και σε περιόδους που η ζωή στο έδαφος δεν είναι σε θέση να τα χρησιμοποιήσει. (θερμοκρασίες εδάφους κάτω των 4 βαθμών κελσίου). ..
Εδώ παρουσιάζεται όχι μόνο το πρόβλημα της επιβάρυνσης των υπόγειων υδάτων με άζωτο άλλα και η ρύπανση της ατμόσφαιρας καθώς εξατμίζονται αμμωνία και υποξείδια του αζώτου. Βρέθηκε επίσης το ότι μέσω των ζωικών περιττωμάτων μεταφέρονται και υπολείμματα φαρμάκων, τα οποία χρησιμοποιούνται στην κτηνοτροφία, στα υπόγεια ύδατα. Ήδη παρατηρούνται αυξημένες ποσότητες αντιβιοτικών στο πόσιμο νερό.
Περισσότερες και πιο λεπτομερείς πληροφορίες: http://www.prosodol.gr/sites/prosodol.gr/files/Desertification,%20EAP2.pdf
Στο παρακάτω βίντεο παρουσιάζεται ένα εύκολο πείραμα που δείχνει την διαφορά μεταξύ ενός εδάφους το οποίο δεν έχει υποστεί καλλιέργεια μέσω μηχανημάτων και ενός καλλιεργημένου εδάφους:
https://youtu.be/q1aR5OLgcc0
Το καλλιεργημένο κομμάτι εδάφους διαλύεται μέσα σε δευτερόλεπτα στο νερό (αριστερό δοχείο). Δεν υπάρχει κάτι που να το συγκρατήσει ενώ το μη καλλιεργημένο έδαφος μπορεί και αντιστέκεται στην διάλυση.
Μαριλένα Ράινχαρτ-Κολέμπα,
φοιτήτρια οικολογικής γεωπονίας
RSS Feed
